Απρόσμενη τροπή πήραν οι εξελίξεις γύρω από τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, καθώς οι προγραμματισμένες συνομιλίες στην Ελβετία ακυρώθηκαν την τελευταία στιγμή, προκαλώντας ερωτήματα για την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν την Παρασκευή στο ορεινό θέρετρο Μπούργκενστοκ δεν θα διεξαχθούν τελικά. Η εξέλιξη ήρθε λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δεν θα ταξιδέψει στην Ελβετία όπως αρχικά είχε προγραμματιστεί.
Η ακύρωση της πρώτης συνάντησης μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν αναδεικνύει τη λεπτή ισορροπία πάνω στην οποία στηρίζεται η προσπάθεια για μια πιο μόνιμη συμφωνία ειρήνης και για τη διευθέτηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Ο Λίβανος στο επίκεντρο της ιρανικής απόφασης
Οι πρώτες ενδείξεις ότι η συνάντηση κινδύνευε να μην πραγματοποιηθεί προήλθαν από την ιρανική πλευρά.
Σύμφωνα με το δίκτυο Al Mayadeen, που πρόσκειται στη Χεζμπολάχ, η ιρανική διαπραγματευτική αντιπροσωπεία αποφάσισε να αναβάλει το ταξίδι της στην Ελβετία εξαιτίας των συνεχιζόμενων ισραηλινών επιχειρήσεων στον νότιο Λίβανο.
Όπως ανέφερε, τα σχέδια για τις τεχνικές συνομιλίες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, αν και η αμερικανική αποστολή παραμένει έτοιμη να αναχωρήσει μόλις υπάρξει συμφωνία για το επόμενο βήμα. «Τα logistics αυτών των διαπραγματεύσεων δεν ήταν ποτέ απλά ή προβλέψιμα» σχολίασε, χαρακτηριστικά, ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου.
Παράλληλα, αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι η απόφαση ελήφθη ενώ ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ βρισκόταν κυριολεκτικά λίγες ώρες πριν από την επιβίβασή του στο «Air Force Two».
CNN: Μυστικές διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν στο παρασκήνιο
Παρά την ακύρωση της συνάντησης, πηγές που επικαλείται το CNN αναφέρουν ότι οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζονται παρασκηνιακά.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και περιφερειακές διπλωματικές πηγές, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη επεξεργάζονται μυστικά σχέδια εφαρμογής της συμφωνίας των 14 σημείων που υπογράφηκε αυτή την εβδομάδα. Τα έγγραφα αυτά περιλαμβάνουν λεπτομέρειες για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, την άρση κυρώσεων και το πλαίσιο ασφαλείας που θα ακολουθήσει μετά τον τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι προτάσεις βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και δεν έχουν εγκριθεί από την ανώτατη ιρανική ηγεσία, κάτι που προκαλεί αβεβαιότητα για το κατά πόσον μπορούν να μετατραπούν σύντομα σε δεσμευτικές συμφωνίες.
Δύσκολη η προθεσμία των 60 ημερών
Η συμφωνία που υπέγραψαν οι δύο πλευρές προβλέπει περίοδο 60 ημερών για την επίτευξη μιας συνολικής διευθέτησης.
Στο διάστημα αυτό θα πρέπει να συμφωνηθούν οι τεχνικές λεπτομέρειες για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, οι μηχανισμοί επιτήρησης, το καθεστώς των κυρώσεων και οι εγγυήσεις ασφαλείας στην περιοχή.
Πολλοί ειδικοί στον τομέα της πυρηνικής διπλωματίας εκτιμούν ότι το χρονοδιάγραμμα είναι ιδιαίτερα φιλόδοξο. Η πυρηνική συμφωνία του 2015, από την οποία αποχώρησαν αργότερα οι Ηνωμένες Πολιτείες επί πρώτης προεδρίας Τραμπ, χρειάστηκε σχεδόν δύο χρόνια διαπραγματεύσεων μέχρι να ολοκληρωθεί.
Η συμφωνία, πάντως, προβλέπει τη δυνατότητα παράτασης των συνομιλιών εφόσον οι δύο πλευρές κρίνουν ότι υπάρχει ουσιαστική πρόοδος.
Οι αγορές παραμένουν αισιόδοξες
Παρά τις αναβολές και την αβεβαιότητα, οι διεθνείς αγορές συνέχισαν να υποδέχονται θετικά τη συμφωνία.
Οι ασιατικές χρηματιστηριακές αγορές κατέγραψαν άνοδο, ενώ θετικό ήταν το κλίμα και στη Wall Street, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν πως η αποκλιμάκωση της κρίσης μειώνει τον κίνδυνο σοβαρών διαταραχών στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Οι τιμές του πετρελαίου συνέχισαν να υποχωρούν, με το brent να κινείται κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι και τις εβδομαδιαίες απώλειες να πλησιάζουν το 9%.
Παρότι, βέβαια, τα πρώτα δεξαμενόπλοια έχουν ήδη ξεκινήσει να διασχίζουν ξανά το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, αναλυτές προειδοποιούν πως θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να αποκατασταθούν πλήρως οι εμπορικές ροές.
Τι έπεται
Το βασικό ερώτημα, πλέον, είναι πότε και υπό ποιες συνθήκες θα πραγματοποιηθεί η πρώτη απευθείας συνάντηση των δύο πλευρών.
Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι οι συνομιλίες δεν έχουν ακυρωθεί οριστικά, αλλά απλώς μετατίθενται μέχρι να οριστικοποιηθούν οι τεχνικές λεπτομέρειες. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη συνδέει ανοιχτά την πορεία των διαπραγματεύσεων με τις εξελίξεις στον Λίβανο.
Παρά τη δημόσια αισιοδοξία που εκφράζουν τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη, η αιφνιδιαστική ακύρωση της συνάντησης στην Ελβετία δείχνει ότι η συμφωνία παραμένει εύθραυστη και ότι η πορεία προς μια οριστική διευθέτηση θα είναι πολύ πιο δύσκολη απ’ όσο αρχικά φαινόταν.
Πηγή: iefimerida.gr
