«Στη Λήμνο κλαις δύο φορές»: Μια εξομολογητική ταξιδιωτική εμπειρία από την terra incognita του Βορείου Αιγαίου

Ένα ιδιαίτερο και γεμάτο νοσταλγία ταξιδιωτικό οδοιπορικό δημοσιεύτηκε στο γνωστό ταξιδιωτικό φόρουμ Travel Stories. Mέλος της κοινότητας περιγράφει πώς η Λήμνος, ένας προορισμός που κάποτε φάνταζε μακρινός, απομονωμένος και εντελώς εκτός των ταξιδιωτικών της σχεδίων, κατάφερε να την κερδίσει ολοκληρωτικά.

Με αφορμή τις αναμνήσεις του πατέρα της από τη στρατιωτική του θητεία στο νησί τη δεκαετία του ’80, η αρθρογράφος καταγράφει τις εντυπώσεις της από την οκταήμερη διαμονή της. Αναφέρεται στη «βίντατζ» ατμόσφαιρα, την άγρια ηφαιστειακή ομορφιά του τοπίου, τις καιρικές εναλλαγές, τις οδικές διαδρομές, αλλά και τη δημογραφική σύνθεση των επισκεπτών του νησιού.

Ακολουθεί το αυθεντικό κείμενο της δημοσίευσης:

Αν με ρωτούσε κάποιος έστω και λίγα χρόνια πριν, ποια θέση κατελάμβανε η Λήμνος στην ταξιδιωτική μου λίστα, μάλλον θα κάγχαζα σε στιλ “δεν υπάρχει καν στη λίστα”. Παρότι μεγαλωμένη στη βόρεια Ελλάδα, σε περιοχή με συγκριτικά “απλή” πρόσβαση στο νησί, η Λήμνος πάντα μου φάνταζε μια terra incognita, ο ορισμός του ακριτικού, απομονωμένου τόπου. Το γεγονός πως ο πατέρας μου είχε υπηρετήσει εκεί ένα διάστημα στα μακρινά 80ς δε βοηθούσε ιδιαίτερα, καθώς οι αφηγήσεις του παρέπεμπαν μάλλον σε έναν τόπο “πίσω απ’το φεγγάρι”. Κι είναι αλήθεια πως, ειδικά το ανατολικό τμήμα του νησιού, είναι σε σημαντικό βαθμό μια χρονοκάψουλα επαρχιακής Ελλάδας του ‘80, βαριά ‘90, όχι όμως με την αρνητική χροιά που προϊδέαζαν οι πατρικές αναμνήσεις. Σαφώς, όλη αυτή η νοσταλγική αχλή έχει εξιδανικευτικό χαρακτήρα, αφού, σε αντίθεση με τους μόνιμους κατοίκους, δεν έχω να ζήσω με τις εξίσου μόνιμες δυσκολίες αυτού του “αλά παλαιά” τρόπου ζωής, που το χειμώνα φαντάζομαι γίνονται πιο έντονες. Σαν επισκέπτρια όμως, όλο αυτό το “βίντατζ” στοιχείο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της γοητείας του νησιού. Από τουρισμό, στο ανατολικό κομμάτι λίγα πράγματα, σε βαθμό οι φαντάροι να είναι οριακά περισσότεροι από τους επισκέπτες, κι ας έχουν κλείσει πλέον τα περισσότερα στρατόπεδα. Στο δυτικό κι ιδίως το νοτιοδυτικό κομμάτι με επίκεντρο τη Μύρινα, τα πλήθη σαφώς αυξάνονται, χωρίς σε καμία περίπτωση να μιλάμε για κάποια αβάσταχτη κοσμοσυρροή., τουλάχιστον στα τέλη Ιουλίου. Το μεγαλύτερο μέρος του τουρισμού είναι εσωτερικό, ιδίως οικογένειες με μικρά παιδιά (κάτι που καταλαβαίνει κανείς ήδη από τη “δημογραφική σύνθεση” της πτήσης από Αθήνα), ενώ από εισερχόμενο διακρίνει (και κυρίως ακούει) κυρίως τους Ιταλούς που ξεχύνονται σε όλα τα ελληνικά πέλαγα σαν κυανοβακτήρια στο Προκάμβριο, με το μιξ να συμπληρώνουν διάφοροι γερμανόφωνοι και ορισμένοι Βαλκάνιοι, κυρίως Ρουμάνοι. Μικρότερη, αλλά αισθητή είναι και η παρουσία Αμερικανών και Αυστραλών, κυρίως αποδήμων, που επιστρέφουν στους τόπους των πατεράδων και (προ)παππούδων τους.

Υπάρχει η γνωστή ρήση ότι στη Λήμνο κλαις δυο φορές, μία όταν έρχεσαι και μία όταν φεύγεις. Η αλήθεια είναι πως πρόκειται για κατάξερο νησί, περισσότερο κι από τα -λίγα- Κυκλαδονήσια που έχω πάει, παραπέμποντας κάπως σε τοπία του νότιου Ηρακλείου ή του ανατολικού Λασηθίου. Ειδικά το ανατολικό τμήμα σε κάποια σημεία παραπέμπει περισσότερο σε σκηνικά Αριζόνας και Νεβάδας – χωρίς τους κάκτους-, με τις αποχρώσεις του κίτρινου, του καφέ κι ενίοτε του πορτοκαλί να μη διακόπτονται παρά σπάνια από άλλα χρώματα. Αν και γενικά φίλη της βλάστησης, η άγρια ομορφιά της Λήμνου με κέρδισε από την πρώτη στιγμή, οπότε γλιτώσαμε τα κλάματα, αν και στον αποχωρισμό όντως βρέθηκα κοντά σε αυτά. Τολμώ να πω ότι πρώτη φορά αφήνω με τόσο βαριά καρδιά έναν προορισμό, παρότι νιώθω ότι στις 8 περίπου μέρες που μείναμε πήρα μια πολύ καλή γεύση, χωρίς φυσικά να έχω εξαντλήσει το όγδοο μεγαλύτερο νησί της χώρας.

Σε ό,τι αφορά τον καιρό, τον είδαμε σχεδόν σε όλη του την καλοκαιρινή παλέτα. Από καυσωνικές συνθήκες, με άπνοια, ζέστη και υγρασία τις πρώτες 4 περίπου μέρες, μέχρι συννεφιές, αλλά κι ένα μπουρίνι που διέκοψε πριν τα μισά συναυλία του Παντελή Θαλασσινού στο παλιό Λύκειο της Μύρινας. Ο φόβος μάλιστα των απρόβλεπτων καιρικών συνθηκών μετέθεσε τελευταία στιγμή σε εσωτερικό χώρο εκδήλωση παραδοσιακών χορών με εξαιρετικά συγκροτήματα από το νησί και πολλά άλλα μέρη της Ελλάδας. Οι τελευταίες μέρες πέρασαν με ευχάριστες θερμοκρασίες και μέτριας έντασης μελτεμάκι, το οποίο βέβαια επηρεάζει την ποιότητα της κολύμβησης σε αρκετές από τις παραλίες του νησιού, όπως θα δούμε παρακάτω.

Απαραίτητο αξεσουάρ το αυτοκίνητο, καθώς οι αποστάσεις είναι μεγάλες και οι συγκοινωνίες πρακτικά ανύπαρκτες. ΚΤΕΛ υπάρχουν, αλλά εμείς τα είδαμε μόνο σταματημένα σε πλατεία της Μύρινας, όπου είναι και η αφετηρία τους, το πού και πότε κινούνται είναι μάλλον ένα καλά κρυμμένο μυστικό των ντόπιων. Το οδικό δίκτυο γενικά είναι σε πολύ καλή κατάσταση, απόρροια ενδεχομένως της μακρόχρονης στρατιωτικής παρουσίας, σε σημείο το νησί να προσφέρεται σχεδόν για road trip, για όσους τουλάχιστον συγκινούνται από την απόκοσμη ομορφιά των τοπίων του. Δυστυχώς, μια σειρά από δημοφιλέστατα αξιοθέατα, όπως και ορισμένες παραλίες δεν διαθέτουν ασφαλτόστρωση και συνήθως ούτε καν τσιμεντόδρομους. Παρακάτω θα αναφερθώ αναλυτικότερα στα λίγο πιο δύσκολα σημεία, αλλά γενικά ετοιμαστείτε να φάτε τη σκόνη του .. Ηφαίστου. Αν και δεν είναι απαραίτητο το 4χ4, σίγουρα σε κάποιες διαδρομές θα διευκολύνει αρκετά την κατάσταση, για όσους το διαθέτουν. Μπόνους ότι στο δρόμο θα δείτε τα αυτοκίνητα των ντόπιων, άλλο ένα ταξίδι στο χρόνο, μέχρι και το Ford Escort των γονιών μου πέτυχα κάπου και πολύ συγκινήθηκα. Στενοχωριέμαι μόνο που δεν κατάφερα να απαθανατίσω ένα αγροτικό που κινούνταν χωρίς καπώ και χωρίς προφυλακτήρα, προσφέροντας πλέρια θέα στον πλούσιο εσωτερικό κόσμο του οχήματος. Καταπληκτικό θέαμα, που δε γνώρισα ούτε στα πιο κακοτράχαλα χωριά της Μεσαράς στα χρόνια μου στη Μεγαλόνησο.

Για τις ανάγκες τις ιστορίας αυτής, θα επιστρέψω στο θεματικό φορμάτ της πρώτης μου ιστορίας για το Σάου Μιγκέλ των Αζορών κι όχι στη συνήθη χρονολογική εξιστόρηση. Και μια κι ανέφερα το Σάου Μιγκέλ, να πω ότι, ενώ από πολλές απόψεις τα δυο ηφαιστιογενή αυτά νησιά δε θα μπορούσαν να είναι πιο διαφορετικά, μου δημιούργησαν αμφότερα την ίδια αίσθηση απόλυτης γαλήνης και ψυχικής χαλάρωσης, σαν να βρέθηκα στο τέλος του κόσμου, με την καλή έννοια.

Πάμε λοιπόν…