Άμεση ειδική ρύθμιση για την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης του 2026 ζητά το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου, προειδοποιώντας ότι παραγωγοί της Λέσβου και της Χίου κινδυνεύουν να χάσουν ή να δουν να περικόπτονται οι αγροτικές ενισχύσεις τους εξαιτίας παλαιών και τεκμηριωμένων ανακριβειών στο λειτουργούν Κτηματολόγιο.
Με επιστολή του προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, το Ελληνικό Κτηματολόγιο και τους βουλευτές Λέσβου και Χίου, το ΤΕΕ ζητά μεταβατικό καθεστώς πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία της ΕΑΕ 2026, σαφείς οδηγίες προς τους παραγωγούς και ρητή διασφάλιση ότι κανείς δεν θα υποστεί οικονομική συνέπεια για λάθη ενός δημόσιου συστήματος, τα οποία παραμένουν άλυτα επί σειρά ετών.
Το πρόβλημα προκύπτει από το νέο πλαίσιο υποβολής της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης. Στις περιοχές όπου λειτουργεί Κτηματολόγιο, τα αγροτεμάχια διασταυρώνονται πλέον με τα κτηματολογικά και φορολογικά δεδομένα, ενώ για τις ιδιόκτητες εκτάσεις απαιτείται η δήλωση ΚΑΕΚ και ΑΤΑΚ.
Η διαδικασία έχει στόχο τον έλεγχο της νομιμότητας και της ορθότητας των ενισχύσεων. Στη Λέσβο και σε τμήματα της Χίου, ωστόσο, προσκρούει σε σοβαρές αποκλίσεις ανάμεσα στην πραγματική θέση, στα όρια ή στην έκταση καλλιεργούμενων αγροτεμαχίων και στην αποτύπωσή τους στο Κτηματολόγιο.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ, τα προβλήματα αυτά είναι γνωστά εδώ και δεκαετίες. Παρά το γεγονός ότι το Κτηματολόγιο λειτουργεί στη Μυτιλήνη και σε μέρος της Χίου εδώ και περίπου είκοσι χρόνια και έχουν περάσει έντεκα χρόνια από τη δημοσίευση του σχετικού ΦΕΚ για τον επαναπροσδιορισμό των εγγραφών, εξακολουθούν να καταγράφονται σοβαρές ανακρίβειες σε μεγάλο αριθμό γεωτεμαχίων.
Το ζήτημα εμφανίζεται με ιδιαίτερη ένταση στην ευρύτερη περιοχή της Δημοτικής Ενότητας Γέρας, καθώς και στις Δημοτικές Ενότητες Μυτιλήνης και Ιωνίας Χίου. Σε αρκετές περιπτώσεις, η πραγματική θέση και τα όρια των εκτάσεων δεν ταυτίζονται με τα στοιχεία του λειτουργούντος Κτηματολογίου.
Αυτή η ασυμφωνία μπορεί, κατά τους διασταυρωτικούς ελέγχους της ΕΑΕ 2026, να οδηγήσει σε αμφισβήτηση της επιλεξιμότητας μιας έκτασης, σε απόρριψη της δήλωσης ή ακόμη και σε περικοπή της αγροτικής ενίσχυσης.
Ιδιαίτερο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και οι παραγωγοί που έχουν ήδη κινηθεί για τη διόρθωση των κτηματολογικών στοιχείων, χωρίς η διαδικασία να έχει ολοκληρωθεί. Το ΤΕΕ επισημαίνει ότι πρέπει να διευκρινιστεί άμεσα ποια έγγραφα θα γίνονται δεκτά ως αποδεικτικά εκκρεμούς ένστασης ή διαδικασίας διόρθωσης, αλλά και τι θα ισχύσει για όσους δεν διαθέτουν σχετικό αποδεικτικό σε μορφή αναγνωρίσιμη από το σύστημα της ΕΑΕ.
Το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου ζητά συγκεκριμένα:
Να θεσπιστεί ειδικό μεταβατικό καθεστώς για την ΕΑΕ 2026 στις προβληματικές περιοχές της Λέσβου και της Χίου, ώστε οι υφιστάμενες ανακρίβειες να μη γίνουν αιτία απόρριψης, περικοπής ή απώλειας ενισχύσεων.
Να δοθούν σαφείς οδηγίες για τη δήλωση αγροτεμαχίων των οποίων η πραγματική κατάσταση δεν συμφωνεί με την κτηματολογική απεικόνιση.
Να καθοριστούν τα έγγραφα που θα αναγνωρίζονται ως αποδεικτικά εκκρεμούς αμφισβήτησης ή διαδικασίας διόρθωσης.
Να διασφαλιστεί ότι κανένας παραγωγός δεν θα επιβαρυνθεί οικονομικά λόγω γνωστών και μη αποκατεστημένων λαθών του Κτηματολογίου. Να συνεργαστούν άμεσα το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, η ΑΑΔΕ και το Ελληνικό Κτηματολόγιο για τον εντοπισμό των προβληματικών περιοχών και τη θέσπιση ειδικού τρόπου ελέγχου.
Να τεθούν σε λειτουργία οι δύο πλατφόρμες διόρθωσης που έχει εξαγγείλει η διοίκηση του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Αναλυτικά:
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου επανέρχεται στο μείζον και επί δεκαετίες άλυτο ζήτημα των σοβαρών ανακριβειών και αποκλίσεων του λειτουργούντος Κτηματολογίου Μυτιλήνης και μέρος της Χίου, καθώς μία νέα εξέλιξη δημιουργεί πλέον άμεσο κίνδυνο οικονομικών συνεπειών για τους παραγωγούς της Λέσβου και Χίου και ιδίως για εκείνους των περιοχών στις οποίες τα προβλήματα των κτηματολογικών εγγραφών είναι ιδιαίτερα εκτεταμένα.
Παρά το γεγονός ότι στη Μυτιλήνη και μέρος της Χίου λειτουργεί Κτηματολόγιο εδώ και περίπου είκοσι έτη και παρά την παρέλευση έντεκα ετών από τη δημοσίευση του ΦΕΚ ΑΑΠ 86/2015 για τον επαναπροσδιορισμό των κτηματολογικών εγγραφών, εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρά προβλήματα, ανακρίβειες και αποκλίσεις σε μεγάλο μέρος των γεωτεμαχίων.
Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, πολίτες, μηχανικοί, συμβολαιογράφοι, δικηγόροι και δημόσιες υπηρεσίες έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με τις συνέπειες αυτών των λαθών, τα οποία επηρεάζουν την ασφάλεια των συναλλαγών, την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας και την εμπιστοσύνη προς τον θεσμό του Κτηματολογίου.
Το πρόβλημα αποκτά πλέον μία νέα και ιδιαίτερα σοβαρή διάσταση με την εφαρμογή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ – ΟΣΔΕ) για το έτος 2026.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο υποβολής της ΕΑΕ 2026, στις περιοχές όπου υφίσταται λειτουργούν Κτηματολόγιο, η δήλωση των αγροτεμαχίων συνδέεται πλέον άμεσα με τα κτηματολογικά δεδομένα, ενώ για τα ιδιόκτητα αγροτεμάχια προβλέπεται υποχρεωτική δήλωση ΚΑΕΚ και ΑΤΑΚ. Παράλληλα, μέσω της νέας ψηφιακής διαδικασίας πραγματοποιούνται διασταυρωτικοί έλεγχοι μεταξύ της γεωχωρικής απεικόνισης των δηλούμενων αγροτεμαχίων, των φορολογικών δεδομένων και των διαθέσιμων στοιχείων του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Η διαδικασία αυτή, η οποία εύλογα αποσκοπεί στη διασφάλιση της νομιμότητας και της ορθότητας των αγροτικών ενισχύσεων, δημιουργεί ωστόσο ένα εξαιρετικά σοβαρό πρόβλημα στις περιοχές της Λέσβου όπου τα στοιχεία του λειτουργούντος Κτηματολογίου είναι αποδεδειγμένα προβληματικά και εξακολουθούν επί σειρά ετών να εμφανίζουν αποκλίσεις από την πραγματική κατάσταση.
Το ζήτημα εμφανίζεται με ιδιαίτερη ένταση στην ευρύτερη περιοχή της Δ.Ε Γέρας, καθώς και στις περιοχές της Δ.Ε Μυτιλήνης, και Δ.Ε Ιωνίας του Δήμου Χίου, όπου υφίστανται περιπτώσεις παραγωγών για τις οποίες η πραγματική θέση, τα όρια ή/και η έκταση των καλλιεργούμενων αγροτεμαχίων δεν ταυτίζονται με την απεικόνισή τους στο λειτουργούν Κτηματολόγιο.
Δημιουργείται, συνεπώς, ένα προφανές και εξαιρετικά σοβαρό αδιέξοδο:
Από τη μία πλευρά, η Πολιτεία απαιτεί πλέον για την ΕΑΕ 2026 τη διασταύρωση των δηλούμενων αγροτεμαχίων με τα στοιχεία του λειτουργούντος Κτηματολογίου.
Από την άλλη πλευρά, στις συγκεκριμένες περιοχές της Λέσβου και Χίου, το ίδιο αυτό Κτηματολόγιο περιλαμβάνει γνωστές και επί χρόνια μη διορθωμένες ανακρίβειες ως προς την αποτύπωση των ιδιοκτησιών.
Δεν είναι δυνατόν οι συνέπειες των διαχρονικών προβλημάτων του λειτουργούντος Κτηματολογίου να μετακυλιστούν σήμερα στους παραγωγούς της Λέσβου.
Δεν είναι δυνατόν ένας παραγωγός να κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με απόκλιση κατά τους διασταυρωτικούς ελέγχους, με αμφισβήτηση της επιλεξιμότητας της δηλούμενης έκτασης ή ακόμη και με περικοπή αγροτικής ενίσχυσης, επειδή τα στοιχεία ενός δημόσιου συστήματος, τα προβλήματα του οποίου είναι γνωστά εδώ και δεκαετίες, δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση της ιδιοκτησίας του.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί, επιπλέον, η περίπτωση παραγωγών οι οποίοι έχουν ήδη αμφισβητήσει την ορθότητα της κτηματολογικής απεικόνισης και έχουν προβεί σε ενέργειες για τη διόρθωσή της, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία. Η απαίτηση προσκόμισης αποδεικτικού εκκρεμούς ένστασης ή αμφισβήτησης προϋποθέτει ότι οι ενδιαφερόμενοι διαθέτουν πράγματι αναγνωρίσιμο και αποδεκτό αποδεικτικό της διαδικασίας αυτής, ζήτημα για το οποίο απαιτείται άμεση και σαφής διευκρίνιση από τις αρμόδιες αρχές.
Το ΤΕΕ Βορειοανατολικού Αιγαίου θεωρεί ότι απαιτείται άμεση παρέμβαση πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας της ΕΑΕ 2026.
Για τον λόγο αυτό ζητούμε:
1. Να προβλεφθεί ειδικό μεταβατικό καθεστώς για την ΕΑΕ 2026 στις περιοχές που υπάγονται στο λειτουργούν Κτηματολόγιο Μυτιλήνης και Χίου, και στις οποίες υφίστανται τεκμηριωμένα προβλήματα και αποκλίσεις των κτηματολογικών στοιχείων, ώστε οι συγκεκριμένες ανακρίβειες να μην αποτελέσουν αιτία απόρριψης, περικοπής ή απώλειας αγροτικών ενισχύσεων.
2. Να δοθούν άμεσα σαφείς οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο θα δηλώνονται στην ΕΑΕ 2026 τα αγροτεμάχια των οποίων η πραγματική κατάσταση δεν συμφωνεί με την υφιστάμενη κτηματολογική απεικόνιση.
3. Να διευκρινιστεί ποια ακριβώς έγγραφα αναγνωρίζονται ως αποδεικτικά εκκρεμούς αμφισβήτησης ή διαδικασίας διόρθωσης των κτηματολογικών στοιχείων και με ποιον τρόπο θα αντιμετωπιστούν οι περιπτώσεις πολιτών οι οποίοι έχουν προβεί σε ενέργειες διόρθωσης χωρίς να διαθέτουν σχετικό αποδεικτικό σε μορφή αποδεκτή από το σύστημα της ΕΑΕ.
4. Να διασφαλιστεί ρητά ότι κανένας παραγωγός δεν θα υποστεί οικονομική συνέπεια εξαιτίας αποκλίσεων που οφείλονται σε γνωστά και μη αποκατεστημένα σφάλματα του λειτουργούντος Κτηματολογίου.
5. Να υπάρξει άμεση συνεργασία μεταξύ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, της ΑΑΔΕ και του Ελληνικού Κτηματολογίου για τον εντοπισμό των προβληματικών περιοχών και τη θέσπιση ειδικής διαδικασίας ελέγχου για την ΕΑΕ 2026.
6. Να αντιμετωπιστεί επιτέλους οριστικά το πρόβλημα του λειτουργούντος Κτηματολογίου Μυτιλήνης, με την ανάρτηση των δύο πλατφόρμων διόρθωσης που εξήγγειλε πρόσφατα η Διοικηση του Κτηματολογίου
Η προστασία των ευρωπαϊκών και εθνικών αγροτικών ενισχύσεων που δικαιούνται οι παραγωγοί της Λέσβου δεν μπορεί να εξαρτάται από την ορθότητα κτηματολογικών στοιχείων των οποίων τα προβλήματα παραμένουν γνωστά και ανεπίλυτα επί σειρά ετών.
Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι κανένας παραγωγός δεν θα κληθεί να πληρώσει οικονομικά τις συνέπειες λαθών και εκκρεμοτήτων για τις οποίες δεν φέρει ευθύνη.«Δεν είναι δυνατόν οι συνέπειες των διαχρονικών προβλημάτων του λειτουργούντος Κτηματολογίου να μετακυλιστούν σήμερα στους παραγωγούς», υπογραμμίζεται στην επιστολή, την οποία υπογράφει ο πρόεδρος του ΤΕΕ – Τμήματος Βορειοανατολικού Αιγαίου, Ευστράτιος Μανωλακέλλης.
