Κοινό μέτωπο απέναντι στις συγχωνεύσεις τμημάτων και τις υποβαθμίσεις σχολικών μονάδων συγκροτούν οι Σύλλογοι Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λήμνου, Χίου, Σάμου και Ικαρίας.
Με κοινή ανακοίνωσή τους κηρύσσουν την Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου Ημέρα Δράσης για το δημόσιο σχολείο, ενώ στη Λήμνο καλούν εκπαιδευτικούς και γονείς να συμμετάσχουν στο συλλαλητήριο της Παρασκευής 4 Σεπτεμβρίου, στις 20:00, στην πλατεία ΟΤΕ.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και για το Δημοτικό Σχολείο του Κάσπακα, η υποβάθμιση του οποίου από τριθέσιο σε διθέσιο ανακλήθηκε τελικά μαζί με τις αντίστοιχες αποφάσεις για σχολεία της Λέσβου.
Αναλυτικά:
Μέσα στο κατακαλόκαιρο, λίγες μόλις εβδομάδες πριν ανοίξουν τα σχολεία, η κυβέρνηση της ΝΔ, το Υπουργείο Παιδείας και η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου προχώρησαν σε ένα νέο κύμα συγχωνεύσεων, καταργήσεων και υποβαθμίσεων σχολικών τμημάτων και σχολικών μονάδων. Με αποφάσεις που λαμβάνονται όταν οι σχολικές κοινότητες βρίσκονται σε περίοδο διακοπών, επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα και να περιορίσουν τις αντιδράσεις εκπαιδευτικών και γονιών. Δεν είναι η πρώτη φορά που επιλέγεται αυτή η τακτική. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι αποφάσεις που αφορούν τη λειτουργία των σχολείων και τη μόρφωση των παιδιών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως διοικητικές διευθετήσεις που θα περάσουν στα «μουλωχτά» μέσα στον Αύγουστο.
Η πολιτική που εφαρμόζει η Περιφερειακή Διεύθυνση Βορείου Αιγαίου δεν είναι διαφορετική από αυτή που εφαρμόζεται σε ολόκληρη τη χώρα. Είναι η υλοποίηση της κυβερνητικής πολιτικής και των κατευθύνσεων του Υπουργείου Παιδείας, που αντιμετωπίζει τις μορφωτικές ανάγκες των μαθητών και τις ανάγκες των σχολείων με τη λογική της εξοικονόμησης πόρων. Με βάση αυτή τη λογική, τα τμήματα πρέπει να μειώνονται, οι μαθητές να χωρούν σε όσο το δυνατόν λιγότερες τάξεις και οι ανάγκες σε εκπαιδευτικό προσωπικό να περιορίζονται. Οι περίφημοι «κόφτες» που νομοθετούν και εφαρμόζουν δεν έχουν καμία σχέση με την παιδαγωγική πραγματικότητα. Στόχος τους είναι να περιοριστεί το κόστος λειτουργίας των σχολείων, ακόμη και αν αυτό σημαίνει πολυπληθή τμήματα, λιγότερους εκπαιδευτικούς και μεγαλύτερες δυσκολίες στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Αυτή είναι η «αναβάθμιση» της εκπαίδευσης που νομοθετούν! Συγχωνεύσεις και κατάργηση τμημάτων, αύξηση του αριθμού των μαθητών στην τάξη και αποφάσεις που αγνοούν τις πραγματικές συνθήκες μέσα στις σχολικές αίθουσες. Αγνοούνται οι μαθησιακές δυσκολίες, οι γνωματεύσεις και οι ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, όπως επίσης και ζητήματα που αφορούν την υγεία και την ασφάλεια των παιδιών. Η παιδαγωγική πραγματικότητα μιας τάξης δεν αποτυπώνεται σε αρχεία excel και πλατφόρμες. Τα πολυπληθή τμήματα επιβαρύνουν ταυτόχρονα και τους εκπαιδευτικούς, εντείνοντας την εργασιακή εξουθένωση και κάνοντας ακόμη πιο δύσκολη την ουσιαστική παιδαγωγική δουλειά μέσα στην τάξη.
Την ίδια στιγμή, η πολιτική των συγχωνεύσεων έρχεται να προστεθεί στη χρόνια υποστελέχωση των σχολείων. Σχολικές μονάδες παραμένουν χωρίς το απαραίτητο εκπαιδευτικό και ειδικό βοηθητικό προσωπικό, ενώ υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις ακόμη και σε σχολικούς νοσηλευτές. Έτσι δημιουργούνται καταστάσεις όπου οικογένειες αναγκάζονται να αναζητούν άλλο σχολείο για τα παιδιά τους, όχι επειδή αυτό είναι το σχολείο που επιλέγουν, αλλά επειδή εκεί μπορεί να υπάρχει η δυνατότητα κάλυψης μιας ανάγκης που το σχολείο της γειτονιάς τους δεν μπορεί να εξασφαλίσει λόγω της πολιτικής υποστελέχωσης. Πρόκειται για μια κατάσταση που υπονομεύει στην πράξη το δικαίωμα όλων των παιδιών σε ισότιμη πρόσβαση στη δημόσια εκπαίδευση.
Χαρακτηριστικά είναι όσα συμβαίνουν ήδη στα νησιά του Αιγαίου. Στη Χίο έχει προχωρήσει η συγχώνευση τμημάτων στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου και στο 11ο Δημοτικό Σχολείο.
Στη Σάμο αρχικά είχε προχωρήσει η υποβάθμιση των Δημοτικών Σχολείων Κοντακαιΐκων και Κοκκαρίου και των Νηπιαγωγείων του Πυθαγορείου, των Μυτιλινιών και του 3ου Καρλοβασίου.
Κάτω από την πίεση των συλλόγων Γονέων και του Συλλόγου Δασκάλων και Νηπιαγωγών Σάμου μέχρι στιγμής ακυρώθηκαν οι υποβαθμίσεις στο Δημοτικών Σχολείων Κοντακαιΐκων και στο Νηπιαγωγείο Πυθαγορείου.
Στη Λέσβο, σύμφωνα με την “1η τροποποίηση της με αρ. 4531/29-05-2026 απόφασης της Διεύθυνσης Π.Ε. Λέσβου με θέμα «Καθορισμός λειτουργικότητας Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου για το σχολικό έτος 2026 – 2027»” αρχικά είχε αποφασιστεί η λειτουργική υποβάθμιση του 2ου Δημοτικού Σχολείου Μυτιλήνης από 9/θέσιο σε 8/θέσιο, του Δημοτικού Σχολείου Ερεσού από 5/θέσιο σε 4/θέσιο, του Μεσοτόπου από 4/θέσιο σε 3/θέσιο, της Πηγής και των Μιστεγνών από 3/θέσια σε 2/θέσια και των Δημοτικών Σχολείων Βατούσας , Σκαλοχωρίου και Σιγρίου από 2/θέσια σε 1/θέσια., και στη Λήμνο είχε αποφασιστεί η λειτουργική υποβάθμιση του Δημοτικού Σχολείου Κάσπακα από 3/θέσιο σε 2/θέσιο.
Η ΔΙΠΕ Λέσβου ανακάλεσε όλες τις υποβαθμίσεις των σχολείων, πράγμα που δείχνει ότι υπάρχουν οι δυνατότητες να λειτουργήσουν τα σχολεία με λιγότερους μαθητές ανά τμήμα και ότι οι πιέσεις και οι αγώνες φέρνουν αποτελέσματα.
Στην Ικαρία υποβαθμίζεται το Νηπιαγωγείο του Ευδήλου και το 1ο Νηπιαγωγείο Ραχών καθώς και το 2ο Δημοτικό Σχολείο Ραχών.
Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά ούτε για ιδιαίτερες ανάγκες κάποιων Διευθύνσεων. Πρόκειται για την ίδια πολιτική που εφαρμόζεται σε ολόκληρο το Αιγαίο και σε ολόκληρη τη χώρα.
Την ίδια ώρα που για τις ανάγκες των σχολείων, για όλο το απαραίτητο εκπαιδευτικό και ειδικό προσωπικό, για μικρότερα τμήματα και σύγχρονες, ασφαλείς υποδομές «δεν υπάρχουν» χρήματα, η κυβέρνηση διαθέτει τεράστια ποσά για πολεμικούς εξοπλισμούς και στρατιωτικές δαπάνες. Περικοπές από τις ανάγκες των εργαζομένων και των παιδιών τους, ενώ την ίδια στιγμή ενισχύονται οι πολεμικοί σχεδιασμοί και οι εξοπλισμοί.
Απαιτούμε άμεσα να παρθούν πίσω όλες οι υποβαθμίσεις σχολείων και οι συγχωνεύσεις τμημάτων σε όλα τα νησιά του Β. Αιγαίου
Απέναντι στην πολιτική της υποβάθμισης προβάλλουμε τη δική μας ανάγκη και διεκδίκηση: 20 μαθητές ανά τμήμα στο Δημοτικό και 15 στο Νηπιαγωγείο. Γιατί η μείωση του αριθμού των μαθητών δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασική προϋπόθεση για ουσιαστική παιδαγωγική δουλειά, για την έγκαιρη στήριξη των μαθητών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, για την ομαλή ένταξη όλων των παιδιών στη σχολική ζωή και για τη δημιουργία ασφαλών και ανθρώπινων συνθηκών μέσα στην τάξη. Μαζί με τη μείωση του αριθμού των μαθητών απαιτούνται μαζικοί μόνιμοι διορισμοί, πλήρης στελέχωση όλων των σχολικών μονάδων από την πρώτη ημέρα λειτουργίας τους, κάλυψη όλων των αναγκών σε παράλληλη στήριξη, Τμήματα Ένταξης, ΕΒΠ και σχολικούς νοσηλευτές, καθώς και σύγχρονα και ασφαλή σχολικά κτίρια.
Η ίδια λογική περιορισμού των δικαιωμάτων εμφανίζεται και στα εργασιακά ζητήματα των εκπαιδευτικών. Χαρακτηριστικό είναι το ζήτημα των αδειών ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών, όπου η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου, σε κάποια από τα νησιά μας, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το τέλος Αυγούστου ως υποχρεωτικό όριο για τη χορήγησή τους, αρνούμενη στην πράξη να εφαρμόσει τη δικαστική κρίση που έχει ήδη εκδοθεί. Το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά, με την υπ’ αριθ. 44/2026 απόφασή του, έκρινε ότι η άδεια ανατροφής του άρθρου 53 του ν. 3528/2007 εφαρμόζεται και στους εκπαιδευτικούς, ότι δεν συνδέεται υποχρεωτικά με το σχολικό έτος και ότι δεν υπάρχει υποχρέωση να ολοκληρώνεται στις 31/8. Παράλληλα, έκρινε ότι η Διοίκηση δεν μπορεί να επεκτείνει την άδεια πέρα από το χρονικό διάστημα που ζητά ο/η εκπαιδευτικός.
Η Περιφερειακή Διεύθυνση Βορείου Αιγαίου οφείλει να εφαρμόσει άμεσα την απόφαση και να σταματήσει κάθε πρακτική που περιορίζει το δικαίωμα των εκπαιδευτικών στην άδεια ανατροφής. Τα εργασιακά δικαιώματα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «κόστος» που πρέπει να περιοριστεί για να εξασφαλιστεί η λειτουργία της υπηρεσίας. Η Διοίκηση έχει υποχρέωση να εφαρμόζει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τις δικαστικές αποφάσεις και όχι να αναζητά τρόπους για να περιορίζει δικαιώματα.
Οι εκπαιδευτικοί των νησιών του Αιγαίου έχουμε πείρα από τις συνέπειες αυτής της πολιτικής. Ξέρουμε τι σημαίνει να ανοίγουν σχολεία με κενά, να μετακινούνται μαθητές, να συγχωνεύονται τμήματα, να μένουν παιδιά χωρίς την αναγκαία υποστήριξη, να επιβαρύνονται οι εκπαιδευτικοί και οι οικογένειες και τελικά να παρουσιάζεται ως «κανονικότητα» η υποβάθμιση του δημόσιου σχολείου.
Δεν θα αφήσουμε να περάσει αυτή η πολιτική.
Εδώ και τώρα να δώσουμε κοινή, μαζική και συντονισμένη απάντηση! Καλούμε σε από κοινού Ημέρα Δράσης την Πέμπτη 3 Σεπτέμβρη, ενάντια στην πολιτική που υποβαθμίζει τα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών και τα εργασιακά δικαιώματα των εκπαιδευτικών, με κατά τόπους κινητοποιήσεις στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης των νησιών. Να ενώσουμε τη φωνή και τη δράση μας, απαιτώντας να παρθούν τώρα πίσω όλες οι συγχωνεύσεις και οι υποβαθμίσεις και να καλυφθούν πλήρως όλες οι ανάγκες των σχολείων μας. Να μη μείνει κανένα νησί μόνο του απέναντι στην επίθεση που δέχεται το δημόσιο σχολείο!
Διεκδικούμε να παρθούν πίσω οι συγχωνεύσεις στο 11ο Δημοτικό Σχολείο Χίου και στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου, να μην προχωρήσει καμία νέα υποβάθμιση σχολικής μονάδας ή τμήματος και να καλυφθούν όλες οι ανάγκες των σχολείων με το απαραίτητο εκπαιδευτικό και ειδικό προσωπικό και να εξασφαλιστεί η πρόσβαση όλων των μαθητών στο σχολείο της γειτονιάς τους.
Καλούμε τους γονείς να βρίσκονται σε αγωνιστική ετοιμότητα και να δώσουν μαζί μας δυναμικό «παρών». Η υπεράσπιση των μορφωτικών δικαιωμάτων των παιδιών μας και του δημόσιου σχολείου είναι υπόθεση όλων μας.
- Να πάρουν τώρα πίσω τις συγχωνεύσεις και τις υποβαθμίσεις!
Καμία κατάργηση τμήματος και σχολικής μονάδας! 20 μαθητές ανά τμήμα στα Δημοτικά και 15 μαθητές ανά τμήμα για τα Νηπιαγωγεία! - Πλήρης στελέχωση των σχολείων με μόνιμους διορισμούς.
- Να αποκατασταθεί η αδικία με τις άδειες ανατροφής. Το Υπουργείο εδώ και τώρα να βγάλει την εγκύκλιο για τις άδειες άνευ αποδοχών!
- Οι μαθητές μας δεν είναι αριθμοί!
- Όλα τα νησιά του Αιγαίου ενωμένα, με τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς, απέναντι στην πολιτική της υποβάθμισης και της εξοικονόμησης!
