Ρόμπερτ Μουγκάμπε: Αφρικανός δικτάτορας ετών 89

Μπορεί ένας στυγνός δικτάτορας να υπήρξε κάποτε ένα ήσυχο και εσωστρεφές παιδί; Κι όμως, ο γεννημένος τον Φεβρουάριο του 1924 Ρόμπερτ Μουγκάμπε υπήρξε ένα συνεσταλμένο παιδί, που ήταν από μικρό αφοσιωμένο στο διάβασμα, επιδεικνύοντας μια παροιμιώδη απροθυμία να παίζει με τους συνομηλίκους του. Κλεινόταν στο δωμάτιό του και χωνόταν ανάμεσα στα βιβλία του. Ο μετέπειτα δικτάτορας, ο οποίος κατέχει τον τίτλο του γηραιότερου πολιτικού ηγέτη σε ολόκληρη την υφήλιο, εκπαιδεύθηκε σε σχολεία ιησουιτών και μαριανών μοναχών και κατόπιν σπούδασε στη Νότια Αφρική, στην Τανζανία και στην Γκάνα, το πρώτο αφρικανικό κράτος που αποαποικιοποιήθηκε το 1957 υπό την ηγεσία του Κουάμε Νκρούμα, που θεωρείται ο άνθρωπος που επηρέασε όσο κανείς άλλος την πολιτική και την κοινωνική σκέψη του Μουγκάμπε.

Μια σκέψη που δηλητηριάστηκε στην πράξη από τον αυταρχισμό, τον εθνικισμό, τον λαϊκισμό και τη διαφθορά. Και, ασφαλώς, τη βία και τη νοθεία, «εργαλεία» που οδήγησαν στην επανεκλογή του κατά τις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές.

Μέλος από το 1963 της Εθνικής Αφρικανικής Ενωσης της Ζιμπάμπουε (ZANU), ο Μουγκάμπε αναδείχθηκε αρχηγός της πρωταγωνιστώντας κατόπιν στον ένοπλο αγώνα που υποχρέωσε το ρατσιστικό καθεστώς του λευκού πρωθυπουργού της  τότε Ροδεσίας Ιαν Σμιθ να αποδεχθεί την απόδοση της ψήφου στη μαύρη πλειοψηφία της χώρας. Τον Αύγουστο του 1964 το ZANU βγήκε εκτός νόμου και τα ηγετικά στελέχη του, ανάμεσά τους και ο 40χρονος Μουγκάμπε, συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν. Κατά τη δεκαετή φυλάκισή του διάβαζε για να πάρει πτυχίο σε πολλά αντικείμενα σπουδών ταυτόχρονα και τελικά συγκέντρωσε έξι διαφορετικούς τίτλους διά αλληλογραφίας, ανάμεσά τους και αυτοί των Οικονομικών και της Νομικής από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.

Το 1979, έπειτα από σχεδόν 15 χρόνια συρράξεων και ένοπλης διαμάχης, η Μεγάλη Βρετανία συμβιβάστηκε και έδωσε στη χώρα το δικαίωμα των εκλογών, τις οποίες κέρδισε το ZANU. Τον Απρίλιο του 1980 η χώρα πήρε το παλιό της όνομα Ζιμπάμπουε και ο Μουγκάμπε εκλέχθηκε πρωθυπουργός.

Στον αναπτυξιακό τομέα η διακυβέρνηση Μουγκάμπε ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς καθώς καθ’ όλη τη
διάρκεια της δεκαετίας του 1980 η Ζιμπάμπουε – που θεωρείται ο μεγαλύτερος σιτοβολώνας της Αφρικής – ήκμασε και μέσα από μια σειρά επενδύσεων στο ανθρώπινο δυναμικό και στη μικρή αγροτική ιδιοκτησία έφτασε το 1990 να έχει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες αναλφαβητισμού, φτώχειας και παιδικής θνησιμότητας στον αναπτυσσόμενο κόσμο και το προσδόκιμο επιβίωσης να έχει ανεβεί από τα 56 στα 64 χρόνια. Ο Μουγκάμπε έγινε πρόεδρος της Δημοκρατίας την 31η Δεκεμβρίου 1987 φροντίζοντας να φυλακίσει τον προκάτοχό του Κανάαν Μπανάνα με την κατηγορία της ομοφυλοφιλίας, την οποία έχει απαγορεύσει με νόμο από το 1995, χαρακτηρίζοντας τους γκέι και τις λεσβίες «χειρότερους από τα γουρούνια».

Ωστόσο τα προγράμματα λιτότητας που επέβαλε από το 1991 ο Μουγκάμπε, σε συνδυασμό με τη μεγαλομανία του, έπληξαν τη συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού, ενώ η απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης του Τόνι Μπλερ να πάψει να επιδοτεί, όπως συνέβαινε επί Μάργκαρετ Θάτσερ, την εξαγορά των μεγάλων αγροκτημάτων των λευκών της Ζιμπάμπουε, που ήλεγχαν το πλείστον της καλλιεργήσιμης γης, ανάγκασε τον δικτάτορα να διατάξει τη διά της βίας κατάληψη των αγροκτημάτων των λευκών οδηγώντας στην κατάρρευση της αγροτικής παραγωγής.

Σήμερα το προσδόκιμο επιβίωσης έχει πέσει στα 40 έτη για τους άνδρες και στα 38 για τις γυναίκες, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι το 2008, όταν ξέσπασε επιδημία χολέρας στη χώρα, με τα θύματά της να ξεπερνούν τις 4.000 ψυχές, ο μεγαλομανής Μουγκάμπε απέσυρε την έκκληση που είχε απευθύνει στη διεθνή κοινότητα για βοήθεια με τον φόβο της ανατροπής του καθεστώτος του!

Για τον στυγνό  ηγέτη της Ζιμπάμπουε η Δύση είναι αποκλειστικά υπεύθυνη για την οικονομική κρίση, ενώ δηλώνει ότι η οικονομία της χώρας του «δεν έχει πρόβλημα, απλώς λείπουν από τα ράφια των μαγαζιών μερικά αγαθά». Ενώ ο λαός του πεινά, εκείνος επιδίδεται σε ένα προκλητικό γαϊτανάκι προσωπικής σπατάλης. Διαθέτει προσωπική περιουσία 1-2,5 δισ. ευρώ, χρήματα που κατά κύριο λόγο βρίσκονται στο εξωτερικό, ενώ λέγεται ότι ο ίδιος και η σύζυγός του Γκρέις Μαρούφου ξόδεψαν πάνω από 30 εκατ. ευρώ για μια έπαυλη στην Κίνα.